W październiku 2019 roku pasażerka linii Iberia leciała z Buenos Aires do Barcelony wraz ze swoim psem. Ze względu na wagę zwierzęcia musiało ono podróżować w luku bagażowym, w transporterze. Podczas przewozu na płytę lotniska pies uciekł i nie udało się go odnaleźć. Pasażerka zażądała odszkodowania w wysokości 5 000 euro za szkody moralne, uznając utratę zwierzęcia nie za stratę rzeczy, lecz za osobistą tragedię. Linia lotnicza przyznała odpowiedzialność, lecz nalegała na zastosowanie standardowego limitu odszkodowania przewidzianego w przypadku utraty bagażu.
Sąd hiszpański rozpatrujący sprawę zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z pytaniem, czy zwierzęta są wyłączone z pojęcia „bagażu” w rozumieniu Konwencji montrealskiej. Sześć lat po incydencie, w październiku 2025 roku, TSUE wydał wyrok w sprawie C-218/24 Iberia Líneas Aéreas de España i orzekł, że zwierzęta domowe nie są wyłączone z tej kategorii.
Trybunał wskazał, że Konwencja rozróżnia jedynie pasażerów, bagaż i towary. Ponieważ zwierzę nie jest pasażerem, mieści się w definicji bagażu i podlega temu samemu reżimowi odpowiedzialności. W konsekwencji odszkodowanie za utratę zwierzęcia regulowane jest na tych samych zasadach co utrata bagażu. Jeśli pasażer nie złożył specjalnego oświadczenia o szczególnym zainteresowaniu dostarczeniem bagażu, odpowiedzialność przewoźnika ogranicza się do ustalonego limitu obejmującego zarówno szkody materialne, jak i moralne. Aby ustalić wyższy limit, pasażer powinien wcześniej złożyć takie oświadczenie i w razie potrzeby uiścić dodatkową opłatę.
Trybunał podkreślił, że uznanie zwierzęcia za bagaż nie zwalnia przewoźników z obowiązku zapewnienia mu dobrostanu. Formalna klasyfikacja prawna nie znosi obowiązków etycznych: zwierzę może być traktowane jako bagaż jedynie w kontekście odpowiedzialności prawnej, ale podczas transportu muszą być w pełni respektowane zasady humanitarnego traktowania.
To orzeczenie tworzy punkt odniesienia dla wszystkich przewoźników lotniczych w Unii Europejskiej. Od tej pory, w przypadku utraty lub śmierci zwierzęcia podczas przewozu lotniczego, odszkodowanie będzie obliczane według tych samych zasad co w przypadku bagażu, o ile pasażer nie złożył specjalnego oświadczenia. Dla właścicieli oznacza to konieczność większej uwagi przy rezerwacji lotu i wcześniejsze zapytanie przewoźnika o możliwość zgłoszenia wartości zwierzęcia.
Wyrok TSUE pokazuje rozdźwięk między kategoriami prawnymi a rzeczywistym postrzeganiem zwierząt. Z punktu widzenia prawa to „bagaż”, lecz dla człowieka to żywa istota – członek rodziny. Prawo europejskie stopniowo uwzględnia te różnice, jednak do pełnego uznania zwierząt za podmioty, a nie przedmioty prawa, droga wciąż jest długa.
Źródło: Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawa C-218/24 Iberia Líneas Aéreas de España, październik 2025 r., curia.europa.eu