Hodowla psów brachycefalicznych: czy kraje UE pójdą śladem Niderlandów i Danii?

Hodowla psów o skróconej kufie (rasy brachycefaliczne) to jeden z najbardziej palących problemów w europejskiej kynologii. Rasy te są bardzo popularne, ale to właśnie u nich najczęściej występują wrodzone problemy z oddychaniem, oczami i układem mięśniowo-szkieletowym. Aby zmienić tę sytuację, niektóre kraje wprowadziły już surowe przepisy, które w praktyce wyznaczają kierunek przyszłych reform w całej Unii Europejskiej.

Od 2019 roku w Niderlandach obowiązuje system oparty na art. 3.4 Besluit houders van dieren („Rozporządzenie o posiadaczach zwierząt”). Prawo wprost zakazuje hodowli, jeśli u potomstwa istnieje ryzyko odziedziczenia chorób lub skrajnych cech budowy.

Wprowadzono system „sygnalizacji świetlnej”:

Strefa czerwona — kufa krótsza niż 1/3 czaszki (CFR < 0,33). Hodowla zakazana.
Strefa pomarańczowa — wartości graniczne (CFR 0,33–0,5). Hodowla możliwa przy braku innych patologii.
Strefa zielona — kufa ≥ 0,5 długości czaszki i brak objawów choroby. Hodowla dozwolona.

Raad van Beheer (holenderski związek kynologiczny) kontroluje 12 ras: mops, buldog francuski i angielski, pekińczyk, shih tzu, japoński chin, cavalier king charles spaniel, boston terrier, affenpinscher oraz trzy rasy gryfonów.

Weterynarze oceniają sześć wskaźników: długość kufy, stan nozdrzy, oddychanie, fałd nosowy, zamykanie powiek oraz ekspozycję twardówki. Poważne wady (np. zwężenie nozdrzy lub blizny po operacji dróg oddechowych) automatycznie wykluczają psa z hodowli.

1 lipca 2025 roku w Danii weszły w życie zmiany do ustawy o dobrostanie zwierząt (Dyrevelfærdsloven), które uczyniły badania medyczne obowiązkowym elementem hodowli.

Dla ras brachycefalicznych wprowadzono obowiązkowy test BOAS (Respiratory Function Grading, metoda Uniwersytetu w Cambridge). Dotyczy on trzech ras: mopsów, buldogów francuskich i angielskich.

Dodatkowo obowiązkowe badania obejmują:

Test BOAS ocenia stopień problemów oddechowych od 0 do 3. Do hodowli dopuszczane są tylko psy z oceną 0–1, wyjątkowo 2 (jeśli brak objawów klinicznych). Orzeczenie ważne jest 2 lata.

19 czerwca 2025 roku Parlament Europejski przyjął projekt pierwszego ogólnoeuropejskiego rozporządzenia dotyczącego dobrostanu psów i kotów. Zawiera on:

Oznacza to, że doświadczenia Niderlandów i Danii prawdopodobnie staną się wzorem dla całej UE. W przyszłości rasy brachycefaliczne w całej Europie będą mogły być hodowane tylko po udokumentowanym potwierdzeniu dobrego stanu zdrowia.