22 kwietnia 2026 roku weszły w życie zmiany w obowiązujących przepisach Unii Europejskiej dotyczących niekomercyjnego przemieszczania zwierząt domowych — Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/131, przyjęte w ramach Prawa o zdrowiu zwierząt.
Jak wskazano bezpośrednio w samym rozporządzeniu, celem tych zmian jest uproszczenie i uelastycznienie ram prawnych, ułatwienie ich stosowania w praktyce oraz wyeliminowanie powielania przepisów. Wymogi dotyczące niekomercyjnego przemieszczania zwierząt domowych — zarówno wewnątrz UE, jak i przy wjeździe z państw trzecich — zostały teraz zebrane w jednym akcie, bez rozproszonych norm i odwołań do wielu różnych przepisów.
Jak wskazano bezpośrednio w samym rozporządzeniu, celem tych zmian jest uproszczenie i uelastycznienie ram prawnych, ułatwienie ich stosowania w praktyce oraz wyeliminowanie powielania przepisów. Wymogi dotyczące niekomercyjnego przemieszczania zwierząt domowych — zarówno wewnątrz UE, jak i przy wjeździe z państw trzecich — zostały teraz zebrane w jednym akcie, bez rozproszonych norm i odwołań do wielu różnych przepisów.
Mówiąc prościej, pojawił się jeden dokument, który jasno i konsekwentnie reguluje zasady niekomercyjnego przemieszczania zwierząt we wszystkich państwach Unii Europejskiej.
Przyjrzyjmy się najważniejszym zmianom, które naszym zdaniem mają największe znaczenie praktyczne.
Chodzi o:
Przyjrzyjmy się najważniejszym zmianom, które naszym zdaniem mają największe znaczenie praktyczne.
Chodzi o:
- zmianę liczby zwierząt objętych niekomercyjnym przemieszczaniem;
- nowe zasady wydawania paszportów oraz zaktualizowane wymagania dotyczące wzorów paszportów;
- przedłużenie okresu ważności świadectw weterynaryjnych;
- wprowadzenie bardziej precyzyjnych wymagań dotyczących oświadczeń właścicieli i osób towarzyszących.
1. Liczba zwierząt
Ogólna zasada „do pięciu zwierząt” istniała już wcześniej. W praktyce jednak często rozumiano ją jako „do pięciu zwierząt na jednego właściciela”. Mogli to wykorzystywać nieuczciwi przewoźnicy: pod pozorem niekomercyjnego przemieszczania w jednym pojeździe mogła być przewożona większa liczba psów lub kotów, co w rzeczywistości maskowało transport komercyjny.
Teraz brzmienie przepisów stało się znacznie bardziej jednoznaczne. Maksymalna liczba psów, kotów lub fretek, które mogą być objęte niekomercyjnym przemieszczaniem, wynosi pięć zwierząt w jednym środku transportu.
Dotyczy to zarówno podróży wewnątrz Unii Europejskiej, jak i wjazdu do UE z państw trzecich.
Limit ten można przekroczyć wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, jeżeli jednocześnie spełnione są wszystkie następujące warunki:
Jeżeli zwierząt jest więcej niż pięć albo jeżeli choć jeden z tych warunków nie jest spełniony, taki transport nie podlega już zwykłym zasadom niekomercyjnego przemieszczania. W takim przypadku psy, koty lub fretki muszą spełniać wymogi stosowane przy przemieszczaniu takich zwierząt w UE na bardziej rygorystycznych zasadach.
Ogólna zasada „do pięciu zwierząt” istniała już wcześniej. W praktyce jednak często rozumiano ją jako „do pięciu zwierząt na jednego właściciela”. Mogli to wykorzystywać nieuczciwi przewoźnicy: pod pozorem niekomercyjnego przemieszczania w jednym pojeździe mogła być przewożona większa liczba psów lub kotów, co w rzeczywistości maskowało transport komercyjny.
Teraz brzmienie przepisów stało się znacznie bardziej jednoznaczne. Maksymalna liczba psów, kotów lub fretek, które mogą być objęte niekomercyjnym przemieszczaniem, wynosi pięć zwierząt w jednym środku transportu.
Dotyczy to zarówno podróży wewnątrz Unii Europejskiej, jak i wjazdu do UE z państw trzecich.
Limit ten można przekroczyć wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, jeżeli jednocześnie spełnione są wszystkie następujące warunki:
- zwierzęta są przemieszczane w celu udziału w konkursach, wystawach, imprezach sportowych lub w treningach przygotowujących do takich wydarzeń;
- istnieje pisemne potwierdzenie, że zwierzęta są zarejestrowane do udziału w wydarzeniu albo w organizacji, która takie wydarzenia organizuje;
- wszystkie zwierzęta mają więcej niż sześć miesięcy.
Jeżeli zwierząt jest więcej niż pięć albo jeżeli choć jeden z tych warunków nie jest spełniony, taki transport nie podlega już zwykłym zasadom niekomercyjnego przemieszczania. W takim przypadku psy, koty lub fretki muszą spełniać wymogi stosowane przy przemieszczaniu takich zwierząt w UE na bardziej rygorystycznych zasadach.
2. Nowe wzory paszportów
Od 22 kwietnia 2026 roku w UE zaczynają obowiązywać zaktualizowane, ujednolicone wzory paszportów dla zwierząt domowych.
Oddzielnie zatwierdzono wzór dokumentu dla zwierząt, którym paszport jest wydawany w państwach członkowskich UE, oraz oddzielnie — wzór dla niektórych państw trzecich lub terytoriów znajdujących się na specjalnej liście.
Dla tej zmiany przewidziano okres przejściowy do 1 stycznia 2028 roku.
Oznacza to, że do 31 grudnia 2027 roku włącznie stare formularze mogą nadal być stosowane przy wydawaniu paszportów.
Dlatego po 22 kwietnia 2026 roku może dojść do sytuacji, w której jedna klinika lub jedno państwo będzie już wydawać nowy paszport, podczas gdy inne przez pewien czas będą nadal korzystać ze starego wzoru.
Paszport poprzedniego formatu wydany przed 1 stycznia 2028 roku pozostaje ważny także po tej dacie. Nie trzeba go wymieniać wyłącznie dlatego, że pojawił się nowy wzór.
Od 22 kwietnia 2026 roku w UE zaczynają obowiązywać zaktualizowane, ujednolicone wzory paszportów dla zwierząt domowych.
Oddzielnie zatwierdzono wzór dokumentu dla zwierząt, którym paszport jest wydawany w państwach członkowskich UE, oraz oddzielnie — wzór dla niektórych państw trzecich lub terytoriów znajdujących się na specjalnej liście.
Dla tej zmiany przewidziano okres przejściowy do 1 stycznia 2028 roku.
Oznacza to, że do 31 grudnia 2027 roku włącznie stare formularze mogą nadal być stosowane przy wydawaniu paszportów.
Dlatego po 22 kwietnia 2026 roku może dojść do sytuacji, w której jedna klinika lub jedno państwo będzie już wydawać nowy paszport, podczas gdy inne przez pewien czas będą nadal korzystać ze starego wzoru.
Paszport poprzedniego formatu wydany przed 1 stycznia 2028 roku pozostaje ważny także po tej dacie. Nie trzeba go wymieniać wyłącznie dlatego, że pojawił się nowy wzór.
3. Zasady wydawania paszportów weterynaryjnych w UE
Od 22 kwietnia 2026 roku zmieniły się również zasady wydawania europejskich paszportów dla psów, kotów i fretek.
Rozporządzenie wyraźnie wyjaśnia teraz, że paszport UE jest przeznaczony dla zwierząt utrzymywanych w państwie członkowskim UE, w którym właściciel zwykle przebywa i ma swoje główne miejsce zamieszkania. Oznacza to, że europejski paszport powinien być wydawany przede wszystkim tym właścicielom, którzy rzeczywiście mieszkają w UE, a nie przebywają tam tymczasowo lub sezonowo.
Wcześniej właściciele z państw trzecich mogli uzyskać EU pet passport podczas pobytu w UE, a następnie wykorzystywać go przy kolejnych wjazdach do Unii Europejskiej z państwa trzeciego bez świadectwa.
Teraz, jeżeli właściciel zwykle mieszka na przykład na Białorusi, w Wielkiej Brytanii lub w innym państwie trzecim, a pies ma europejski paszport, nie oznacza to już, że paszport automatycznie zastępuje świadectwo przy wjeździe do UE.
Tacy właściciele muszą uzyskać świadectwo weterynaryjne, chyba że ma zastosowanie szczególny wyjątek.
Zostało to już osobno potwierdzone w odniesieniu do Wielkiej Brytanii na oficjalnej stronie internetowej: właściciele mieszkający w Great Britain nie mogą już używać EU pet passport jako wystarczającego dokumentu przy wjeździe z psem, kotem lub fretką do UE. Nawet jeśli taki paszport został wydany wcześniej, do podróży z Great Britain do Unii Europejskiej wymagane jest Animal Health Certificate.
Od 22 kwietnia 2026 roku zmieniły się również zasady wydawania europejskich paszportów dla psów, kotów i fretek.
Rozporządzenie wyraźnie wyjaśnia teraz, że paszport UE jest przeznaczony dla zwierząt utrzymywanych w państwie członkowskim UE, w którym właściciel zwykle przebywa i ma swoje główne miejsce zamieszkania. Oznacza to, że europejski paszport powinien być wydawany przede wszystkim tym właścicielom, którzy rzeczywiście mieszkają w UE, a nie przebywają tam tymczasowo lub sezonowo.
Wcześniej właściciele z państw trzecich mogli uzyskać EU pet passport podczas pobytu w UE, a następnie wykorzystywać go przy kolejnych wjazdach do Unii Europejskiej z państwa trzeciego bez świadectwa.
Teraz, jeżeli właściciel zwykle mieszka na przykład na Białorusi, w Wielkiej Brytanii lub w innym państwie trzecim, a pies ma europejski paszport, nie oznacza to już, że paszport automatycznie zastępuje świadectwo przy wjeździe do UE.
Tacy właściciele muszą uzyskać świadectwo weterynaryjne, chyba że ma zastosowanie szczególny wyjątek.
Zostało to już osobno potwierdzone w odniesieniu do Wielkiej Brytanii na oficjalnej stronie internetowej: właściciele mieszkający w Great Britain nie mogą już używać EU pet passport jako wystarczającego dokumentu przy wjeździe z psem, kotem lub fretką do UE. Nawet jeśli taki paszport został wydany wcześniej, do podróży z Great Britain do Unii Europejskiej wymagane jest Animal Health Certificate.
4. Okres ważności świadectwa z państw trzecich
Okres ważności świadectwa weterynaryjnego przy wjeździe do UE pozostaje bez zmian: jest ono ważne przez 10 dni od daty wydania — do momentu kontroli zwierzęcia w punkcie wjazdu do Unii Europejskiej.
Jeżeli zwierzę jest przewożone drogą morską, okres ten może zostać przedłużony o czas trwania podróży morskiej.
Główna zmiana dotyczy dalszego przemieszczania się po terytorium UE po wjeździe. Wcześniej świadectwo było ważne dla takich przemieszczeń do 4 miesięcy, a obecnie okres ten został przedłużony do 6 miesięcy od daty kontroli dokumentacyjnej i identyfikacyjnej w punkcie wjazdu — albo do końca ważności szczepienia przeciwko wściekliźnie, jeżeli szczepienie wygasa wcześniej.
Oprócz samego świadectwa zwierzęciu musi towarzyszyć pisemne oświadczenie właściciela lub osoby upoważnionej. W oświadczeniu tym potwierdza się, że przemieszczanie zwierzęcia ma charakter niekomercyjny, czyli nie jest związane ze sprzedażą, przekazaniem prawa własności ani zmianą właściciela.
Innymi słowy, świadectwo potwierdza spełnienie wymagań weterynaryjnych, a oświadczenie — niekomercyjny charakter podróży.
Okres ważności świadectwa weterynaryjnego przy wjeździe do UE pozostaje bez zmian: jest ono ważne przez 10 dni od daty wydania — do momentu kontroli zwierzęcia w punkcie wjazdu do Unii Europejskiej.
Jeżeli zwierzę jest przewożone drogą morską, okres ten może zostać przedłużony o czas trwania podróży morskiej.
Główna zmiana dotyczy dalszego przemieszczania się po terytorium UE po wjeździe. Wcześniej świadectwo było ważne dla takich przemieszczeń do 4 miesięcy, a obecnie okres ten został przedłużony do 6 miesięcy od daty kontroli dokumentacyjnej i identyfikacyjnej w punkcie wjazdu — albo do końca ważności szczepienia przeciwko wściekliźnie, jeżeli szczepienie wygasa wcześniej.
Oprócz samego świadectwa zwierzęciu musi towarzyszyć pisemne oświadczenie właściciela lub osoby upoważnionej. W oświadczeniu tym potwierdza się, że przemieszczanie zwierzęcia ma charakter niekomercyjny, czyli nie jest związane ze sprzedażą, przekazaniem prawa własności ani zmianą właściciela.
Innymi słowy, świadectwo potwierdza spełnienie wymagań weterynaryjnych, a oświadczenie — niekomercyjny charakter podróży.
5. Pisemne oświadczenia wewnątrz UE
Ważna zmiana dotyczy pisemnych oświadczeń dla osób podróżujących ze zwierzętami.
Teraz nawet przy przemieszczaniu się wewnątrz UE z własnym psem, kotem lub fretką wymagany jest nie tylko paszport, ale również pisemne oświadczenie o niekomercyjnym charakterze podróży. Oświadczenie to sporządza się według ustalonego wzoru — załącznik V, część 2 do Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2026/705.
Potwierdza się w nim, że zwierzę nie jest przewożone w celu sprzedaży, przekazania innej osobie ani zmiany właściciela.
Jeżeli właściciel nie może podróżować w tym samym czasie co zwierzę, zwierzę może zostać przewiezione przez osobę upoważnioną. W takim przypadku właściciel musi odbyć podróż w ciągu pięciu dni przed lub po przemieszczeniu zwierzęcia. Musi to zostać potwierdzone pisemnym oświadczeniem dołączonym do paszportu. Wzór takiego oświadczenia znajduje się w załączniku V, część 1 do Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2026/705.
W przypadkach, gdy niekomercyjne przemieszczanie zwierzęcia domowego nie jest związane z przemieszczaniem się właściciela albo gdy nie są spełnione warunki przewozu przez osobę upoważnioną, zwierzęta muszą spełniać wymogi zdrowia zwierząt mające zastosowanie do przemieszczania lub wprowadzania takich zwierząt do UE.
Mamy nadzieję, że te zmiany pomogą uczynić zasady przemieszczania zwierząt bardziej zrozumiałymi, przejrzystymi i jednolitymi dla wszystkich państw UE. A przede wszystkim — że w praktyce przyczynią się do lepszej ochrony zwierząt, ograniczenia nadużyć i bardziej odpowiedzialnego podejścia do ich transportu.
Ważna zmiana dotyczy pisemnych oświadczeń dla osób podróżujących ze zwierzętami.
Teraz nawet przy przemieszczaniu się wewnątrz UE z własnym psem, kotem lub fretką wymagany jest nie tylko paszport, ale również pisemne oświadczenie o niekomercyjnym charakterze podróży. Oświadczenie to sporządza się według ustalonego wzoru — załącznik V, część 2 do Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2026/705.
Potwierdza się w nim, że zwierzę nie jest przewożone w celu sprzedaży, przekazania innej osobie ani zmiany właściciela.
Jeżeli właściciel nie może podróżować w tym samym czasie co zwierzę, zwierzę może zostać przewiezione przez osobę upoważnioną. W takim przypadku właściciel musi odbyć podróż w ciągu pięciu dni przed lub po przemieszczeniu zwierzęcia. Musi to zostać potwierdzone pisemnym oświadczeniem dołączonym do paszportu. Wzór takiego oświadczenia znajduje się w załączniku V, część 1 do Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2026/705.
W przypadkach, gdy niekomercyjne przemieszczanie zwierzęcia domowego nie jest związane z przemieszczaniem się właściciela albo gdy nie są spełnione warunki przewozu przez osobę upoważnioną, zwierzęta muszą spełniać wymogi zdrowia zwierząt mające zastosowanie do przemieszczania lub wprowadzania takich zwierząt do UE.
Mamy nadzieję, że te zmiany pomogą uczynić zasady przemieszczania zwierząt bardziej zrozumiałymi, przejrzystymi i jednolitymi dla wszystkich państw UE. A przede wszystkim — że w praktyce przyczynią się do lepszej ochrony zwierząt, ograniczenia nadużyć i bardziej odpowiedzialnego podejścia do ich transportu.